Liên hệ tư vấn 1900.6165
Thứ Ba, Tháng Mười Một 12

Bồi thường hợp đồng lao động do nghỉ ngang

Tôi đã từng làm việc tại công ty X với hợp đồng lao động không xác định thời hạn. Sau 3 năm làm việc tại đó, thì do có nơi khác nhận tôi vào làm với mức lương cao hơn nên tôi đã “nghỉ ngang”  để sang công ty đó làm. Bây giờ chỗ làm việc mới yêu cầu tôi nộp sổ bảo hiểm xã hội (BHXH) để công ty tham gia BHXH cho tôi. Tôi quay lại công ty cũ để lấy sổ BHXH thì được yêu cầu phải trả 5 triệu đồng thì công ty mới trả sổ BHXH cho tôi. Hỏi Công ty làm vậy có đúng không?

Trả lời:

Cảm ơn bạn đã gửi câu hỏi đến công ty tư vấn của chúng tôi. Trước hết, theo thông tin bạn đưa ra thì: Bạn đã làm việc tại công ty X với hợp đồng lao động không xác định thời hạn. Sau 3 năm làm việc, thì do có nơi khác nhận vào làm vào việc mới mức lương cao hơn, nên bạn đã “nghỉ ngang” để sang công ty đó làm. Có thể thấy, việc “nghỉ ngang” của bạn ở đây được xác định là hành vi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trước thời hạn của người lao động.

Căn cứ theo quy định tại Khoản 1 Điều 37 Bộ luật lao động năm 2012 về trường hợp đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động của người lao động thì:

1. Người lao động làm việc theo hợp đồng lao động xác định thời hạn, hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc một công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trước thời hạn trong những trường hợp sau đây:
a) Không được bố trí theo đúng công việc, địa điểm làm việc hoặc không được bảo đảm điều kiện làm việc đã thỏa thuận trong hợp đồng.
b) Không được trả lương đầy đủ hoặc trả lương không đúng thời hạn đã thỏa thuận trong hợp đồng lao động.
c) Bị ngược đãi, quấy rối tình dục, cưỡng bức lao động;
d) Bản thân hoặc gia đình có hoàn cảnh khó khăn không thể tiếp tục thực hiện hợp đồng lao động;
đ) Được bầu làm nhiệm vụ chuyên trách ở cơ quan dân cử hoặc được bổ nhiệm giữ chức vụ trong bộ máy nhà nước.
e) Lao động nữ mang thai phải nghỉ việc theo chỉ định của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thẩm quyền;
g) Người lao động bị ốm đau, tai nạn đã điều trị 90 ngày liên tục đối với người làm việc theo hợp đồng lao động xác định thời hạn và một phần tư thời hạn hợp đồng đối với người làm việc theo hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng mà khả năng lao động chưa hồi phục (Khoản 1 Điều 37 BLLĐ).

Và Điều 41 BLLĐ 2012 cũng có quy định: “Đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật là các trường hợp chấm dứt hợp đồng lao động không đúng quy định tại các Điều 37, 38 và 39 của Bộ luật này.

Xem xét về tình huống của bạn thì, việc bạn “nghỉ ngang”, không làm việc tại công ty X nữa sau 3 năm làm việc, là vì lý do “có công ty khác nhận bạn vào làm việc với mức lương cao hơn”. Có thể thấy, lý do này không thuộc một trong các trường hợp người lao động được đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động được quy định tại Điều 37 BLLĐ. Và do vậy, việc bạn “nghỉ ngang” đó là hành vi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật.

Thứ hai, xem xét về việc làm của công ty X: yêu cầu bạn phải trả 05 triệu đồng thì công ty mới trả sổ BHXH cho bạn, thì:
Từ những phân tích đã nêu trên, thì việc bạn “nghỉ ngang” đã được xác định là hành vi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật. Và theo quy định tại Điều 43 BLLĐ về nghĩa vụ của người lao động khi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật thì người lao động:

1. Không được trợ cấp thôi việc và phải bồi thường cho người sử dụng lao động nửa tháng tiền lương theo hợp đồng lao động.
2. Nếu vi phạm quy định về thời hạn báo trước thì phải bồi thường cho người sử dụng lao động một khoản tiền tương ứng với tiền lương của người lao động trong những ngày không báo trước.
3. Phải hoàn trả chi phí đào tạo cho người sử dụng lao động theo quy định tại Điều 62 của Bộ luật này.

Do vậy, theo quy định này thì với hành vi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật thì bạn không được trợ cấp thôi việc, và phải bồi thường cho công ty X nửa tháng tiền lương theo hợp đồng lao động. Và nếu bạn có vi phạm quy định về thời hạn báo trước (ít nhất 45 ngày theo quy định tại Khoản 3 Điều 37 BLLĐ 2012 trừ trường hợp lao động nữ mang thai đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động theo quyết định của cơ sở khám bệnh có thẩm quyền), thì bạn còn phải bồi thường một khoản tiền tương ứng với tiền lương của bạn trong những ngày không báo trước. Và nếu giữa bạn và công ty X đã từng ký hợp đồng đào tạo, nâng cao kỹ năng nghề thì bạn còn phải hoàn trả chi phí đào tạo cho Công ty X.

Và như đã phân tích ở trên thì việc bạn “nghỉ ngang”, không làm việc tại công ty X nữa mà sang làm việc tại công ty mới, điều này đồng nghĩa với việc bạn đã đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động. Và dù việc đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động của bạn có đúng hay không thì hợp đồng lao động của bạn vẫn được xác định là chấm dứt.

Căn cứ vào Điều 47 BLLĐ 2012 có quy định cụ thể về trách nhiệm của người sử dụng lao động khi chấm dứt hợp đồng lao động, thì tại khoản 2, khoản 3 Điều này có nêu rõ:

2. Trong thời hạn 07 ngày làm việc, kể từ ngày chấm dứt hợp đồng lao động, hai bên có trách nhiệm thanh toán đầy đủ các khoản có liên quan đến quyền lợi của mỗi bên; trường hợp đặc biệt, có thể kéo dài nhưng không được quá 30 ngày.
3. Người sử dụng lao động có trách nhiệm hoàn thành thủ tục xác nhận và trả lại sổ bảo hiểm xã hội và những giấy tờ khác mà người sử dụng lao động đã giữ lại của người lao động.

Do vậy, mặc dù bạn đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động bằng việc “nghỉ ngang” thì kể từ ngày bạn  “nghỉ ngang” thì trong vòng 7 ngày làm việc, công ty X và bạn phải thanh toán đầy đủ các khoản có liên quan đến quyền lợi của mỗi bên; trong trường hợp đặc biệt thì có thể kéo dài nhưng không quá 30 ngày. Và theo quy định nêu trên thì, công ty X phải có trách nhiệm trả lại sổ BHXH và những giấy tờ khác cho bạn không phụ thuộc vào việc người lao động là bạn nghỉ việc có đúng quy định của pháp luật hay không.

Và Khoản 5 Điều 21 Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014 cũng có quy định về trách nhiệm của người sử dụng lao động thì người sử dụng lao động phải: “Phối hợp với cơ quan bảo hiểm xã hội trả sổ bảo hiểm xã hội cho người lao động, xác nhận thời gian đóng bảo hiểm xã hội khi người lao động chấm dứt hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc hoặc thôi việc theo quy định của pháp luật.”

Từ những quy định nêu trên, có thể thấy, trong trường hợp của bạn, thì khi chấm dứt hợp đồng lao động, kể cả là đúng hay trái pháp luật, thì người sử dụng lao động (công ty X) phải trả lại sổ bảo hiểm xã hội cho người lao động – là bạn. Vậy nên, việc công ty yêu cầu bạn phải trả 05 triệu đồng thì mới trả lại sổ BHXH cho bạn là sai.

Thông thường, khi bạn “nghỉ ngang” thì sẽ không tránh khỏi việc gây xáo trộn công việc trong doanh nghiệp, nhất là nơi sản xuất theo dây chuyền, kết quả làm việc của người ở công đoạn trước là nguyên liệu đầu vào cho người làm công đoạn tiếp theo. Do vậy, để muốn đảm bảo việc thực hiện nghĩa vụ của người lao động theo quy định của pháp luật khi người lao động tự ý nghỉ việc, “nghỉ ngang” không báo trước… thì người sử dụng lao động thường giữ sổ BHXH của người lao động, như là điều kiện để thương lượng đảm bảo việc thực hiện nghĩa vụ. Tuy nhiên, việc người lao động vi phạm khi đơn phương chấm dứt hợp đồng trái pháp luật phải bồi thường, với việc công ty phải trả sổ bảo hiểm xã hội cho người lao động là hai việc khác nhau, không liên quan đến nhau, nên việc công ty X yêu cầu bạn phải trả cho công ty 5 triệu mới trả sổ BHXH là sai.

Thứ ba, Để đảm bảo quyền lợi của mình, bạn cần:
Với trường hợp của bạn, nếu khi bạn “nghỉ ngang”, bỏ việc và chưa thực hiện việc bồi thường cho công ty X về hành vi “nghỉ ngang” của mình, thì trước tiên bạn nên đến công ty bồi thường vì hành vi vi phạm của mình. Nếu bạn đã hoàn thành nghĩa vụ bồi thường mà công ty X  vẫn cố tình không trả lại sổ BHXH cho bạn thì bạn có thể làm đơn khiếu nại gửi đến Công đoàn hoặc Thanh tra lao động Sở lao động  – thương binh và xã hội hoặc Phòng lao động – Thương binh và xã hội để cơ quan này giải quyết buộc công ty X chốt và trả lại sổ BHXH cho bạn. Ngoài ra, bạn cũng có thể khởi kiện ra Tòa án quận/huyện nơi công ty X đặt trụ sở làm việc để yêu cầu tòa án bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho bạn.

Khi sang công ty mới mà chưa chốt được sổ ở Công ty cũ (Công ty X) thì bạn vẫn có thể thông báo mã số sổ BHXH của mình để công ty đóng tiếp cho bạn.

Lưu ý: Các nội dung tư vấn hoặc văn bản pháp luật được trích dẫn trên có thể đã thay đổi hoặc hết hiệu lực tại thời điểm hiện tại. Khách hàng vui lòng liên hệ với chúng tôi qua số điện thoại: 1900.6165 để được tư vấn hỗ trợ một cách chính xác!

Bài viết liên quan

HOTLINE: 19006165