Liên hệ tư vấn 1900.6165
Thứ Ba, Tháng Mười Một 12

Đối tượng được bảo hộ theo quyền tác giả

Giống như tất cả các lĩnh vực khác của quyền sở hữu trí tuệ, quyền tác giả đề cập tới việc bảo hộ các sản phẩm của trí tuệ của con người. Phạm vi quyền tác giả là bảo hộ các tác phẩm văn học và nghệ thuật. Các tác phẩm này bao gồm tác phẩm văn học, âm nhạc, các tác phẩm mỹ thuật như hội họa, điêu khắc, các tác phẩm dựa trên công nghệ như chương trình máy tính, cơ sở dữ liệu điện tử.

Lưu ý rằng quyền tác giả bảo hộ các tác phẩm, đó là sự thể hiện ý tưởng chứ không phải nội dung ý tưởng đó. Vì vậy, nếu bạn tưởng tượng ra một cốt truyện, thì bản thân cốt truyện đó sẽ không được bảo hộ. Ví dụ, cốt truyện  của một câu chuyện kể về một đôi nam nữ yêu nhau bất chấp sự khác nhau về thân thế và địa vị xã hội sẽ không được bảo hộ.  Các nhà văn khác nhau có thể xây dựng các câu chuyện khác nhau dựa trên  cùng một cốt truyện. Nhưng một khi bạn thể hiện cốt truyện đó trong một bản tóm tắt  hoặc trong một truyện ngắn  hoặc một vở kịch thì  sự thể hiện cốt truyện đó sẽ được bảo hộ. Như vậy, vở kịch Romeo và Juliet của Shakespeare chẳng hạn sẽ được coi là một cách thể hiện mang tính sáng tạo cốt truyện đó. Tuy nhiên, các nhà văn khác cũng có thể xây dựng những câu chuyện mới dựa trên cốt truyện tương tự.

Những đối tượng nào được bảo hộ theo quyền tác giả?

Điều 2 của Công ước Berne (1886) – công ước quốc tế lâu đời nhất về quyền tác giả – quy định như sau:
“Thuật ngữ “Các  tác  phẩm văn học và  nghệ thuật”  bao  gồm tất cả các sản phẩm trong lĩnh vực văn học, khoa học và nghệ thuật, bất kể được thể  hiện theo phương thức hay dưới hình thức nào, chẳng hạn như sách, cuốn sách nhỏ, và các bài  viết khác;  các  bài  giảng,  bài  diễn văn,  bài  thuyết giáo  và  các  tác  phẩm cùng loại;  các  tác  phẩm kịch  hoặc  nhạc kịch, các  tác  phẩm múa  ba-lê  hoặc kịch câm; các bản nhạc có lời hoặc không lời; các tác phẩm điện ảnh và các tác phẩm được diễn tả bằng một kỹ thuật tương tự với điện ảnh, tác phẩm đồ hoạ, hội họa, kiến trúc, điêu khắc, chạm trổ và  in  thạch bản;  tác  phẩm nhiếp ảnh  và  các  tác  phẩm được diễn tả bằng một kỹ thuật tương tự như nhiếp ảnh; các tác phẩm nghệ thuật ứng dụng, minh họa, bản đồ, đồ án, bản phác hoạ và các tác phẩm ba chiều về địa lý, địa hình, kiến trúc hay khoa học[…..]. Các tác phẩm dịch, mô phỏng, soạn nhạc hoặc các hình thức chuyển thể khác từ các tác phẩm văn học và nghệ thuật được bảo hộ như các tác phẩm gốc miễn là không gây phương hại đến quyền tác giả của tác  phẩm gốc.  Tuyển tập các tác phẩm văn học và  nghệ thuật như các  bộ bách khoa toàn thư và các bộ hợp tuyển mà do việc chọn lọc hay sắp xếp nội dung tạo nên  sự sáng tạo mang tính trí tuệ cũng được bảo hộ như tác phẩm gốc miễn là không gây phương hại đến quyền tác giả của mỗi tác phẩm tạo nên tác phẩm hợp tuyển hoặc bách khoa toàn thư này.”

Các  tác  phẩm văn học, nghệ thuật không bắt buộc phải  là  các  tác  phẩm hay hoặc có  tính nghệ thuật.  Tuy  nhiên, các  tác  phẩm phải có tính  nguyên gốc.  Mỗi nước có quy định khác nhau  về nội dung của yêu  cầu này và thường được xác định theo luật án lệ.  Có  thể nói một cách  khái  quát  rằng những nước theo truyền thống luật án lệ có yêu cầu rất đơn giản về vấn đề này,  chỉ cần tác phẩm đó không phải là bản sao từ một tác phẩm khác và chứng tỏ là tác giả đã đầu tư một số kỹ năng, công sức và nhận xét, đánh giá tối thiểu để tạo ra tác phẩm đó.  Đối với những nước theo truyền thống luật dân sự thì yêu cầu này thường khắt khe hơn, ví dụ yêu cầu một tác phẩm phải có dấu ấn cá nhân của tác giả. Sự nỗ lực mang tính sáng tạo của tác giả cũng cần phải có và nỗ lực đó có thể không phải là kỹ năng, lao động hay sự nhận xét, đánh giá đơn thuần.

Có phải là chỉ những tác phẩm được liệt kê tại Điều 2 của Công ước Berne mới có thể được bảo hộ?

Cần lưu ý  rằng các tác phẩm có  khả năng được bảo hộ theo Công ước Berne không bị giới hạn trong những ví dụ nêu trên. Đây không phải là một danh mục đầy đủ. Bạn cần lưu ý rằng Công ước Berne đã nêu rõ rằng “thuật ngữ “các tác phẩm văn học và nghệ thuật” bao gồm tất cả các sản phẩm trong lĩnh vực văn học, khoa học và nghệ thuật, bất kể được biểu hiện theo phương thức hay dưới hình  thức nào,  chẳng hạn như…”.  Cụm từ “chẳng hạn như”  đã  để ngỏ cho các  sáng  tạo ngoài  những đối tượng được nêu  trong  danh  mục này.  
Ví  dụ, ở nhiều nước, tòa  án  đã  ra  phán  quyết rằng những đối tượng sau đây cũng được bảo hộ:
– Thư riêng;
– Tờ hướng dẫn ly hôn;
– Kiểu cắt tóc;
– Cách trang trí hoa cho một cây cầu;
– Cuộc trình diễn bằng ánh sáng và âm thanh;
– Đề thi.

Lưu ý: Các nội dung tư vấn hoặc văn bản pháp luật được trích dẫn trên có thể đã thay đổi hoặc hết hiệu lực tại thời điểm hiện tại. Khách hàng vui lòng liên hệ với chúng tôi qua số điện thoại: 1900.6165 để được tư vấn hỗ trợ một cách chính xác!

Bài viết liên quan

HOTLINE: 19006165