Liên hệ tư vấn 1900.6165
Chủ Nhật, Tháng Chín 23

Như thế nào là phòng vệ chính đáng?

Trước sự tấn công của người khác chúng ta thông thường sẽ có xu hướng tự vệ, có những hành động chống lại để tự bảo vệ mình khỏi những nguy cơ đe dọa đến sức khỏe, tính mạng. Tuy nhiên hành vi phòng vệ này chỉ được thực hiện trong một giới hạn nhất định, vượt quá giới hạn đó cá nhân sẽ phải chịu trách nhiệm hình sự. Khi chứng minh được hành vi của một người là phòng vệ chính đáng thì hành vi đó sẽ không bị coi là tội phạm. Vậy thế nào là phòng vệ chính đáng và vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng sẽ phải chịu trách nhiệm ra sao? Bài viết này của AZLAW chúng tôi sẽ cung cấp căn cứ pháp luật và có những phân tích, bình luận xoay quanh vấn đề này.

Theo quy định Điều 22 Bộ luật hình sự 2015 sửa đổi bổ sung năm 2015 quy định

Điều 22. Phòng vệ chính đáng

1. Phòng vệ chính đáng là hành vi của người vì bảo vệ quyền hoặc lợi ích chính đáng của mình, của người khác hoặc lợi ích của Nhà nước, của cơ quan, tổ chức mà chống trả lại một cách cần thiết người đang có hành vi xâm phạm các lợi ích nói trên.

Phòng vệ chính đáng không phải là tội phạm.

2. Vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng là hành vi chống trả rõ ràng quá mức cần thiết, không phù hợp với tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi xâm hại.

Người có hành vi vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng phải chịu trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật này.

Có thể hiểu đơn giản, phòng vệ chính đáng là hành vi chống trả lại một cách cần thiết đối với người đang có hành vi vi phạm pháp luật. Sự chống trả một cách cần thiết ở đây phải thỏa mãn các yêu cầu:

Hành vi chống trả diễn ra sau hành vi vi phạm pháp luật

Nếu một người cho rằng người kia chuẩn bị có hành vi hành hung mình nên “ra tay trước”, trên thực tế người kia chưa hề có hành vi nào gây thiệt hại nào thì hành vi “ra tay trước” không được coi là phòng vệ chính đáng và có thể phải chịu trách nhiệm hình sự về hành vi này. Hành vi vi phạm pháp luật ở đây là hành vi xâm phạm đến lợi ích của Nhà nước, của tổ chức, quyền và lợi ích chính đáng của người khác.

Sự chống trả tương xứng với mức độ nguy hiểm của hành vi vi phạm

Sự tương xứng ở đây được hiểu là hành vi chống lại có mức độ tương đương vừa đủ để chống trả lại mức độ nguy hiểm của hành vi vi phạm. Ví dụ, người A dùng gậy đánh người B thì người B có thể dùng gậy hoặc vật tương tự để chống trả lại, nhưng nếu người B dùng dao đâm trả lại người A thì không được coi là sự chống trả cần thiết, không tương xứng với mức độ nguy hiểm của hành vi vi phạm.

Tuy nhiên cũng cần lưu ý, ở đây là hành vi chống trả lại chứ không được hiểu là hành vi gây thiệt hại lại. Ví dụ, người A hủy hoại tài sản của người B, người B có hành vi chống trả lại như đẩy người A ngã. Còn nếu người B lại đi hủy hoại lại tài sản của người A thì không được coi là phòng vệ chính đáng. Hay nói cách khác hành vi vi phạm pháp luật có thể xâm phạm đến tính mạng, sức khỏe, tài sản, hoặc các lợi ích khác nhưng hành vi chống trả chỉ có thể xâm phạm đến sức khỏe hoặc tính mạng của người có hành vi vi phạm pháp luật.

Nếu thỏa mãn được các yêu cầu trên thì hành vi chống trả của một người sẽ được là phòng vệ chính đáng. Còn vượt quá phòng vệ chính đáng theo quy định của Bộ luật Hình sự thì được hiểu là: hành vi chống trả rõ ràng quá mức cần thiết, không phù hợp với tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi xâm hại. Và người có hành vi vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng sẽ phải chịu trách nhiệm hình sự.

Trên thực tế ranh giới giữa phòng vệ chính đáng và vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng khá mong manh. Để xác định được cần sự điều tra, xác minh, phân tích kỹ càng của các cơ quan chức năng. Bài viết này là những chia sẻ về kiến thức pháp luật của AZLAW. Nếu có bất kỳ vướng mắc nào liên quan đến pháp luật ở tất cả các lĩnh vực vui lòng liên hệ tổng đài luật sư 1900.6165 để được tư vấn hỗ trợ trực tiếp.

Lưu ý: Các nội dung tư vấn hoặc văn bản pháp luật được trích dẫn trên có thể đã thay đổi hoặc hết hiệu lực tại thời điểm hiện tại. Khách hàng vui lòng liên hệ với chúng tôi qua số điện thoại: 1900.6165 để được tư vấn hỗ trợ một cách chính xác!

Bài viết liên quan